ระทึกกลางดึก! ไฟไหม้ชุมชนบ้านไม้ ซอยรัชดาภิเษก 7 วอด 4 หลัง : เปิดข้อกฎหมาย ไฟไหม้ลามบ้านข้างเคียงใครต้องจ่าย สิทธิเงินเยียวยารัฐ และการทำประกันบ้าน

เกิดอะไรขึ้น?

เมื่อเวลาประมาณ 01.58 น. ของคืนวันที่ 19 สิงหาคม 2569 ศูนย์วิทยุพระราม 199 และสถานีตำรวจนครบาลห้วยขวาง ได้รับแจ้งเหตุเพลิงไหม้บ้านเรือนประชาชนภายในชุมชนบ้านไม้ ซอยรัชดาภิเษก 7 แขวงดินแดง เขตดินแดง กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นชุมชนแออัดที่มีบ้านไม้สองชั้นและบ้านครึ่งตึกครึ่งไม้ปลูกสร้างเรียงชิดติดกันเป็นจำนวนมาก

เมื่อเจ้าหน้าที่ดับเพลิงและกู้ภัยสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กทม. พร้อมด้วยอาสาสมัครมูลนิธิป่อเต็กตึ๊งและร่วมกตัญญูเดินทางไปถึง พบว่าเพลิงกำลังลุกไหม้อย่างรุนแรง ประกอบกับซอยทางเข้ามีความคับแคบ รถดับเพลิงขนาดใหญ่ไม่สามารถเข้าไปถึงจุดเกิดเหตุได้ เจ้าหน้าที่จึงต้องเร่งต่อสายส่งน้ำระยะไกลกว่า 200 เมตรเข้าสกัดเพลิง โดยเปลวไฟได้ลุกลามอย่างรวดเร็วไปยังบ้านข้างเคียงจนวอดเสียหายไปทั้งสิ้น 4-5 หลังคาเรือน ท่ามกลางความแตกตื่นตกใจของชาวบ้านที่ต้องพากันอุ้มเด็ก คนชรา และขนย้ายทรัพย์สินหนีตายออกมาอย่างทุลักทุเล เจ้าหน้าที่ใช้เวลาฉีดน้ำสกัดเพลิงนานกว่า 45 นาที จึงสามารถควบคุมเพลิงไว้ได้ โดยไม่มีผู้เสียชีวิต แต่มีชาวบ้านได้รับบาดเจ็บจากการสำลักควันและถูกเศษกระจกบาดหลายราย

ไฟไหม้บ้านข้างเคียงแล้วลามมาไหม้บ้านเรา ใครต้องเป็นผู้รับผิดชอบตามกฎหมาย?

ปัญหาไฟไหม้ลุกลามในชุมชนเป็นเรื่องที่พบบ่อยและสร้างข้อพิพาทอย่างมาก ในทางกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หลักการความรับผิดชอบแบ่งออกเป็นกรณีต่างๆ ดังนี้:

กรณีเกิดจากความประมาทเลินเล่อของบ้านต้นเพลิง

หากพิสูจน์ได้ว่าเพลิงไหม้เกิดจากการกระทำโดยประมาทของเจ้าของหรือผู้อยู่อาศัยในบ้านต้นเพลิง (เช่น จุดธูปเทียนทิ้งไว้, ลืมปิดเตาแก๊ส, ต่อสายไฟชำรุดโดยไม่ซ่อมแซม) เจ้าของบ้านต้นเพลิงจะต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนฐาน “ละเมิด” ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 แก่บ้านข้างเคียงทุกหลังที่ได้รับความเสียหาย

กรณีเกิดจากความชำรุดบกพร่องของโรงเรือน

ตาม ป.พ.พ. มาตรา 434 หากความเสียหายเกิดจากโรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง หรือสายไฟในบ้านชำรุดบกพร่อง ผู้ครองโรงเรือน (หรือเจ้าของโรงเรือน) จำต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหาย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแล้ว

กรณีเป็นเหตุสุดวิสัย (Force Majeure)

หากเพลิงไหม้เกิดจากภัยธรรมชาติ เช่น ฟ้าผ่า หรือปัจจัยภายนอกที่ไม่สามารถป้องกันได้ โดยไม่มีใครประมาท ในทางกฎหมายถือเป็นเหตุสุดวิสัย แต่ละฝ่ายต้องรับผิดชอบความเสียหายของตนเอง ซึ่งจุดนี้เองที่ “ประกันอัคคีภัยที่อยู่อาศัย” จะเข้ามาเป็นที่พึ่งเดียวที่สำคัญที่สุด

ประเด็นกฎหมายหรือความรับผิด

หากผลการตรวจพิสูจน์ของกองพิสูจน์หลักฐาน (พฐ.) ชี้ว่า มีผู้กระทำโดยประมาทจนเกิดเพลิงไหม้ ผู้ก่อเหตุจะมีความผิดตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 225 ฐานกระทำให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาทเป็นเหตุให้ทรัพย์สินของผู้อื่นเสียหาย หรือเป็นอันตรายแก่ชีวิตผู้อื่น มีโทษจำคุกไม่เกิน 7 ปี หรือปรับไม่เกิน 140,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ช่องทางการรับเงินเยียวยาสำหรับผู้เสียหาย

สำหรับผู้ประสบอัคคีภัย สามารถขอรับความช่วยเหลือฉุกเฉินจากภาครัฐได้ตามขั้นตอนดังนี้:

• 1. ขอหนังสือรับรองผู้ประสบภัย (ใบ ปภ.): รีบไปติดต่อฝ่ายปกครอง สำนักงานเขตดินแดง (หรือ สนง.เขตท้องที่) เพื่อลงทะเบียนและขอรับหนังสือรับรองผู้ประสบภัยพิบัติ
• 2. เงินช่วยเหลือค่าครองชีพและค่าซ่อมแซมบ้านจาก กทม. และ ปภ.:

• เงินช่วยเหลือค่าเครื่องนุ่งห่มและของใช้ประจำวัน ครอบครัวละไม่เกิน 3,000–5,000 บาท
• เงินช่วยเหลือค่าเช่าบ้านชั่วคราว เดือนละ 3,000 บาท (สูงสุดไม่เกิน 2–3 เดือน)
• เงินชดเชยค่าซ่อมแซมบ้านเรือนที่เสียหายจริง หลังละไม่เกิน 49,500 บาท
• 3. มูลนิธิและการสงเคราะห์: รับถุงยังชีพ เงินช่วยเหลือเบื้องต้น และที่พักพิงชั่วคราวจากสภากาชาดไทยและมูลนิธิสาธารณกุศล

ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ ควรทำอย่างไร?

• เอาชีวิตรอดเป็นอันดับแรก: ตะโกนเตือนเพื่อนบ้าน อย่าเสียเวลากับทรัพย์สิน หมอบต่ำหนีควันไฟ และรีบออกจากอาคารทันที
• โทรแจ้งเหตุฉุกเฉิน: โทรสายด่วนดับเพลิง 199 หรือตำรวจ 191 แจ้งพิกัดและซอยให้ชัดเจน
• ถ่ายภาพและวิดีโอความเสียหาย: เมื่อเพลิงสงบและปลอดภัย ให้ถ่ายภาพสภาพความเสียหายทุกมุม ทั้งตัวบ้านและทรัพย์สินภายใน เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการเคลมประกันและดำเนินคดี
• ห้ามเพิ่งรื้อถอนซากบ้าน: รอให้เจ้าหน้าที่ตำรวจและกองพิสูจน์หลักฐานเข้าตรวจสถานที่เพื่อสรุปสาเหตุอย่างเป็นทางการก่อน

สรุป

เหตุไฟไหม้ชุมชนซอยรัชดาภิเษก 7 เป็นเครื่องเตือนใจว่า อัคคีภัยสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อและสร้างความเสียหายในพริบตา การพึ่งพาเพียงการฟ้องร้องเพื่อนบ้านอาจใช้เวลานานและคู่กรณีอาจไม่มีทรัพย์สินชดใช้ การทำประกันบ้านและคอนโดจึงเป็นเกราะป้องกันทางการเงินที่มั่นคงที่สุดสำหรับทุกครอบครัว

บ้านและที่อยู่อาศัยคือทรัพย์สินที่มีค่าที่สุด อย่าปล่อยให้ความประมาทของผู้อื่นหรืออุบัติเหตุเพลิงไหม้ที่ไม่คาดฝันทำลายความมั่นคงของครอบครัว การเลือกทำ ประกันบ้านและคอนโด (Home & Condo Insurance จาก Insurverse) ให้ความคุ้มครองครบครันทั้งไฟไหม้ ฟ้าผ่า ระเบิด ภัยจากน้ำ รวมถึงคุ้มครองทรัพย์สินและเฟอร์นิเจอร์ภายในบ้าน พร้อมเงินชดเชยค่าเช่าที่พักอาศัยชั่วคราว เช็กเบี้ยและเลือกแผนความคุ้มครองออนไลน์ได้ทันที 24 ชม.